Birlikler

 

YÖNETİM YAPISI VE TEŞKİLATI

1- Birliklerin Yönetim Yapısı

Birliğin karar ve yürütme organları; birlik meclisi, birlik encümeni ve birlik başkanıdır.
 

A) Birlik Meclisi

Birlik meclisi, birliğin karar organıdır ve birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin kendi üyeleri veya belediye meclis üyeliğine seçilmeyi haiz kişiler arasından, birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla seçecekleri üyelerden oluşur. Ancak dışarıdan seçileceklerin sayısı mahalli idare meclisinden seçileceklerin üçte birini geçemez. Asıl üye sayısının yarısı kadar yedek üye seçilir. Birlik tüzüğünde, üye mahallî idarelerin birlik meclisinde nüfus ve katılım payı oranına göre temsil edilmesine dair esas getirilebilir. Turizm Altyapı Hizmet Birliklerinin meclis üyelerinin üçte biri, alandaki Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgeli konaklama tesislerinin ve deniz turizmi tesislerinin temsilcilerinin kendi aralarından, birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla belediye meclis üyeliğine seçilme şartlarını taşımak kaydıyla seçecekleri üyelerden oluşur.

Köylere Hizmet Götürme Birliğinin Meclisi, birlik başkanı başkanlığında, birliğe üye köylerin muhtarları ve o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluşur.

Ülke Düzeyinde Kurulan Birliklerden belediyelere ait olanın birlik meclisi; büyükşehir, il merkezi ve nüfusu yüz bin ve daha fazla olan yerlerin belediye başkanları ile her ilden belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri arasından o ilin milletvekili sayısı kadar seçilecek üyelerden oluşur. Bu birliklerden il özel idarelerine ait olanın birlik meclisi, il valileri ile her ilin il genel meclisinin, birlik tüzüğünde gösterilen sayıda kendi üyeleri arasından seçeceği kimselerden oluşur.

Birliğin üyesi olan il özel idaresi için vali, belediye için belediye başkanı ve köy için muhtar, birlik meclisinin doğal üyesidir. Birlik meclisinde bunların dışında doğal üye bulunmaz. Meclis üye tam sayısına doğal üyeler de dâhildir. Vali ve belediye başkanı birlik meclisinde kendisini temsil etmek üzere meclis üyelerinden birine yetki verebilir. Birlik başkanı aynı zamanda birlik meclisinin de başkanıdır. Birlik meclisine birlik başkanı, bulunmaması durumunda meclis birinci başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda ikinci başkan vekili başkanlık eder. Ancak yıllık faaliyet raporunun görüşüldüğü meclis toplantısı meclis başkan vekilinin başkanlığında yapılır.

Meclis toplantıları, üye mahallî idarelerin kanunlarında belirtilen toplantı dönemleri dikkate alınarak yılda ikiden az olmamak üzere birlik tüzüğünde gösterilen zamanlarda yapılır. Yılın ilk toplantısı dönem başı toplantısıdır. Birlik başkanı, üye mahallî idare meclislerinden birinin talebi, birlik meclisi üyelerinin üçte birinin gerekçeli teklifi veya acil durumlarda kendisinin lüzum görmesi üzerine birlik meclisini olağanüstü toplantıya çağırır.

Birlik meclisinde plan ve bütçe komisyonunun dışında birliğin faaliyet konularında olmak üzere ihtisas komisyonları kurulabilir. İhtisas komisyonları meclis üyeleri arasından birlik meclisinin kararıyla kurulur ve komisyon üye sayısı beşi geçemez. Komisyon üyelerinin ayrı mahalli idare temsilcileri arasından seçilmesi esastır.

Birlik Meclisinin Görev ve Yetkileri  

a)   Yatırım plânı ve çalışma programını görüşmek ve kabul etmek.

b)   Bütçe ve kesinhesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.

c)   Borçlanmaya karar vermek.

d)   Taşınmaz mal alımına, satımına, kiralanmasına ve takasına karar vermek.

e)   Birlik tarafından yürütülecek hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.

f)   Şartlı bağışları kabul etmek.

g)   Dava konusu olan ve miktarı iki bin Yeni Türk Lirasından on bin Yeni Türk Lirasına kadar birlik alacaklarının sulhen halline karar vermek.

h)   Birlik yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına karar vermek.

i)   Birlik başkanlık divanını, birlik encümen üyelerini ve meclis ihtisas komisyonu üyelerini seçmek.

j)   Birlik teşkilâtına ait birimlerin kurulmasına karar vermek.

k)   Birlik tüzüğünde öngörülmesi halinde tüzük değişikliğini kabul etmek.

l)   Birlik tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.

m)   Birlik başkanıyla birlik encümeni arasındaki anlaşmazlıkları karara bağlamak.

n)   Birliğe katılma istekleri hakkında karar vermek.

o)   Sayıştay denetimine tabi olmayan birliklerde kamu zararı üzerine yapılan kişi borcu tekliflerini karara bağlamak.

p)   Birlik Meclisi üyelerine (köylere hizmet götürme birlikleri hariç), birlik encümeninin başkan ve üyelerine ödenecek huzur hakkını belirlemek.

r)   Turizm Altyapı Hizmet Birliklerinde; konaklama tesislerinin yatak sayıları, deniz turizmi tesislerinin ise bağlama kapasiteleri dikkate alınarak üye mahalli idarelerin ödediği aidatın üçte birinden az olmamak üzere birliğin görev ve yetki alanında bulunan konaklama tesislerinin ödeyeceği üyelik aidatı ile birliğe üye olmayan diğer turizm tesisleri ve hizmetten yararlananların ödeyeceği katılım payı veya ücret miktarını belirlemek.

s)   Ülke Düzeyindeki Birliklerde; üye mahalli idarelerin ödemeleri gereken üyelik bedeline esas olmak üzere en son kesinleşmiş bütçelerinin oranını tespit etmek.
 

B) Birlik Encümeni

Birlik encümeni, birlik başkanı ile sayısı yediyi geçmemek üzere birlik tüzüğünde gösterilecek sayıda meclis üyesinden oluşur. Ülke düzeyinde kurulan birliklerde bu sayı iki kat olarak uygulanır. Üye sayısı dört veya daha fazla olan mahallî idare birliklerinde, encümen üyelerinin ayrı mahallî idarelerin meclis üyeleri arasından seçilmesi zorunludur. Bu üyeler, birlik meclisince, dönem başı toplantısında kendi üyeleri arasından gizli oyla bir yıllığına görev yapmak üzere seçilir. Birlik başkanı, encümeninin de başkanıdır.

Köylere hizmet götürme birliğinin encümeni birlik başkanının başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği iki il genel meclisi üyesi ve iki köy muhtarı olmak üzere beş kişiden oluşur.

Birlik encümeni birlik tüzüğünde belirtilen sürelerle toplanır. Bu süre bir ayı aşamaz. Herhangi bir sebeple yıl içinde seçilen birlik encümeni, dönem başına kadar görev yapar. Birlik meclisi üyeliği sona erenlerin birlik encümeni üyeliği de sona erer.

Birlik meclisinin feshi durumunda, yeni meclis oluşuncaya kadar birlik meclisi ve birlik encümenine ait görevler, ulusal düzeyde kurulan birlikler için İçişleri Bakanlığınca, diğer birlikler için birlik merkezinin bulunduğu yer mülkî idare amirince kamu görevlileri arasından biri başkan olmak üzere görevlendirilecek beş kişilik bir heyet tarafından yürütülür.

Birlik encümeninin toplantıları, kararları ile çalışma esas ve usulleri hakkında 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununda hüküm bulunmayan hallerde, Belediye Kanununun belediye encümenine ilişkin hükümleri uygulanır.

Birlik Encümenin Görev ve Yetkileri  

a)   Yatırım plânı ve çalışma programı ile bütçe ve kesinhesabı inceleyip birlik meclisine görüş bildirmek.

b)   Kamulaştırma işlemlerinin gerektirdiği kamu yararı kararını almak.

c)   Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.

d)   Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.

e)   Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.

f)   İki bin Yeni Türk Lirasına kadar olan davaların sulhen halline karar vermek.

g)   Taşınmaz mal alımına, satımına, kiralanmasına ve takasına ilişkin meclis kararlarını uygulamak.

h)   Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlardan Belediye Kanununda belirtilen esas ve usullere göre birlik genel sekreteri veya diğer üst yönetici kadrolarında görevlendirilenlere, kurumundan aldığı aylık ve diğer ödemelerin toplam tutarını geçmemek üzere yapılacak ek ödemenin miktarını (köylere hizmet götürme birlikleri hariç) belirlemek.
 

C) Birlik Başkanı

Birlik başkanı, birlik idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Birlik meclisi, birliğin kuruluşundan ve mahallî idare genel seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulunca ilânından itibaren otuz gün içinde birlik merkezinin bulunduğu mahallin mülkî idare amiri tarafından birlik merkezinde toplantıya davet edilir. Meclis, en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak ilk iki yıl için görev yapmak üzere, üyeleri arasından ve gizli oyla birlik başkanını, meclis birinci ve ikinci başkan vekili ile kâtip üyeleri seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı üyeleri yapılacak ilk mahallî idareler seçimine kadar görev yapar. Üyelerinin tamamı il özel idarelerinden oluşan birliklerde birlik başkanı, birlik merkezinin bulunduğu ilin valisidir.

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde birlik başkanı merkez ilçelerde vali veya görevlendireceği vali yardımcısı, diğer ilçelerde kaymakamdır.

Birlik Başkanının Görev ve Yetkileri  

a)   Birliği yönetmek ve birliğin hak ve menfaatlerini korumak.

b)   Yatırım plânı ve çalışma programı ile bütçeyi ve kesinhesabı hazırlamak, uygulamak, izlemek, değerlendirmek ve bunlarla ilgili olarak hazırlayacağı yıllık faaliyet raporunu meclise sunmak.

c)   Birliği temsil etmek veya vekil tayin etmek.

d)   Birlik meclisine ve birlik encümenine başkanlık etmek.

e)   Birliğin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.

f)   Birliğin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.

g)   Yetkili organların kararını almak şartıyla sözleşme yapmak.

h)   Birlik Meclisi ve birlik encümeni kararlarını uygulamak.

i)   Birlik Meclisi ve birlik encümeninin yetkisi dışında kalan diğer ödenek aktarmalarını yapmak.

j)   Birlik personelini atamak.

k)   Birliği denetlemek.

l)   Şartsız bağışları kabul etmek.

m)   Kanunlarla birliğe verilen ve birlik meclisi veya birlik encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
 

2- Birlik Teşkilatı

Norm kadroya uygun olarak birlik teşkilâtı birlik müdürü, yazı işleri, malî işler birimleriyle birliğin faaliyet alanına göre kurulacak teknik işler biriminden oluşur. Birlik norm kadro işlemleri 22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. Birliklerde, teşkilât ve personel istihdamı konularında Mahalli İdare Birlikleri Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Belediye Kanunu ile Belediye Kanununa aykırı olmamak kaydıyla birlik tüzüğü hükümleri uygulanır.

Ülke düzeyinde kurulan birliklerle üye sayısı yüzden fazla olan birliklerde teşkilât, norm kadroya uygun olarak genel sekreter, yazı işleri ve malî işler birimleriyle birliğin faaliyet alanında olmak ve sayısı üçü geçmemek üzere birlik meclisinin kararıyla kurulacak diğer birimlerden oluşur.

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar, Belediye Kanununda belirtilen esas ve usullere göre birlik genel sekreteri veya diğer üst yönetici kadrolarında görevlendirilebilir.

Köylere hizmet götürme birlikleri, ihtiyaca göre hizmet akdiyle personel istihdam edebilir. Ancak, köylere hizmet götürme birliklerinin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin Vergi Usul Kanununda belirlenen yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın % 10'unu aşamaz. Vali ve kaymakamlar birlik hizmetlerini yürütmek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirebilir.